ቊሩብ ብዛዕባ ሊቀ መላእክት ቅዱስ ገብርኤል

ስምን ሲመትን ቅዱስ ገብርኤል

ቅዱስ ገብርኤል ካብቶም ክቡራት ሾብዓተ ሊቃነ መላእኽቲ ሓደ እዩ። ድኅሪ ሊቀ መላእኽቲ ቅዱስ ሚካኤል ድማ ስሙ ዝጥቀስ መልኣኽ እዩ። ብዕብራይስጢ ስም ትርጓሜኡ ‘ኃይሊ ናይ እግዚአብሔር እዩ’ ማለት እዩ። ብናይ ቤተ ክርስቲያንና ሊቃውንት ኣተረጓጉማ ድማ ሰብእ ወአምላክ ወይውን ገብረ እግዚአብሔር ወይውን ልኡኽ እግዚአብሔር ዝብል ትርጉማዊ ስያመ ይህብዎ (ገብርኤል ብሂል ብእሲ ወአምላክ እምኀበ እግዚአብሔር ዘተፈነወ ላእከ)። ኣብ ትንቢተ ዳንኤል’ውን፡ ቅዱስ ገብርኤል ሓንሳብ ‘ሰብ’ ሓንሳብ ድማ ‘ወዲ አምላኽ’ እናተባህለ ተጸዊዑ ኣሎ። ነዚ ዝገልጽ ድማ ቅዱስ ያሬድ “ገብርኤል ብሂል ወልደ እግዚአብሔር” ይብሎ። እዚ ኸኣ ኣብሣሬ ትስብእት ኮይኑ ናይ ኣምላኽ ሰብ ምዃን ዝተዛረበ መልኣኽ ንሱ ስለዝኾነ እዩ።

እዚ ሊቀ መልኣክ’ዚ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ዝቐውም ኮይኑ፤ ኣብ ብሉይ ይኹን ኣብ ሓዲስ ካብ እግዚአብሔር እናተላእኸ  ዝፈጸሞም ዘደንቑ ግብርታትን ተኣምራትን ድማ ኣዝዮም ብዙኃት እዮም። ንበረኸት ክኾነና ብሓጺሩ ንገለ ውሑዳት ካብ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ጠቒስና ክንርኢ ኢና። በረኸቱን ረድኤቱን ምስ ኵልና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን።

ቅዱስ አቡነ መርቆሬዎስ

በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ።

        እንቋዕ ንክብረ በዓል ቅዱስ አቡነ መርቆሬዎስ ብሰላም ኣብጸሓና።

ሎሚ ዕለት ፲፮/16 ታኅሣስ ክብረ በዓል ዕረፍቲ ቅዱስ አቡነ መርቆሬዎስ እዩ። አቡነ መርቆሬዎስ ብመንፈስ ወዲ አቡነ ኤዎስጣቴዎስ ኮይኖም፤ ብዙኅ መንፈሳዊ ገድሊ ዝተጋደሉን፡ ኣብ ሃገርና ኤርትራ ሰፊሕ ሓዋርያዊ ስርሕ ዘበርከቱን እዮም።

ብስሞም ዝጽዋዕ እዚ ገዳም’ዚ፡ ከባቢ ዓረዛ ዝርከብ ኮይኑ ደብረ ድማኅ አቡነ መርቆሬዎስ ተባሂሉ ይፍለጥ፤ መሥራቲኡ ድማ ንሶም ባዕሎም እዮም። ታሪኽ እዞም ኣቦ ብተዛማዲ ኣብ ታሪኽ አቡነ ኤዎስጣቴዎስ ጠቃቒስናዮ ስለዝነበርና ኣብኡ ምርኣይ ይከኣል እዩ።

እዚ ጥንታዊ ገዳም’ዚ ኣስታት ፰፻(800) ዓመት ዝገበረ ኮይኑ፤ ብዙኅ ታሪኽን ኣሰርን ቅዱሳንን ዘለዎ፤ ብኣዕጽምቲ ቅዱሳን ዝሃብተመ፤ ብተኣምራቱን ፈዋሲ ጻዕዳ ጸበሉን ዝልለ፤ ብዙኅ ኽቡራት ንዋያተ ቅዱሳንን መጻሕፍቲ ዝዓቀበ፤ ማኅደር ሊቃውንቲ ዝኾነ ገዳም እዩ።

ታሪኽ እዚ ገዳምን መሥራቲኡ አቡነ መርቆሬዎስን ዝምልከት ጽሑፍ፡ ከም ፍቓድ እግዚአብሔር ካልእ ጊዜ ክንምለሶ ተስፋ ንገብር።

በረኸትን ጸሎትን አቡነ መርቆሬዎስ ምስ ኵላትና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን።

“ኣነ ብርሃን ዓለም እየ” (ዮሐ ፰፥፲፪)

ነዚ ቃል’ዚ ካብ ጐይታ ተቐቢሉ ዝጸሓፈ ወንጌላዊ ቅዱስ ዮሐንስ እዩ። ናብ ዓለም ዝመጸን፡ ጸልማት እዚ ዓለም’ዚ ዝቐንጠጠን፡ ኣማናዊ ብርሃን ዓለም ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ።

ኣብ ዓለም ብዙኅ ዓይነት ብርሃን ኣሎ። ብእግዚአብሔር ዝተፈጥሩ ብርሃን ዘመንጭዉን ዝፍንዉን ፍጥረታት ኣለዉ። ደቂ ሰባት ድማ እግዚአብሔር ብዝሃቦም ጥበብ በብዘመናቱ ዝማሃዝዎም ብርሃናት ኣለዉ። እቲ ቀዳማይ ብርሃን ድማ ኣብታ ቀዳመይቲ መዓልቲ ፍጥረት፡ ጸልማት ንምርሓቕ ብእግዚአብሔር ዝተፈጥረ እዩ። ኣብ ናይ ዕለተ ረቡዕ ፍጥረቱ ድማ እግዚአብሔር ኣብ ሰማይ ዘስፈሮም ኣካላት ብርሃን ኣለዉ። ካብኣቶም ድማ እቲ ዝዓበየ ፀሓይ እዩ። እቶም ናይ ብርሃን ኣካላት ኣብ መዓልቲ ክሥልጥኑ ከለዉ፡ ጸልማት ድማ ኣብ ለይቲ ከምዝሥልጥን ተገይሩ ብእግዚአብሔር ዝተሠርዐ እዩ። ኣብ ቅዱስ መጽሓፍ፡ እዚኦም ኣካላት ብርሃን ዘለዎም ጠባያትን ዝህብዎ ኣገልግሎትን፡ ከምኡውን ብኣንጻሩ ዘሎ ጸልማትን ነናቶም ተምሳልን ትርጉምን ተዋሂቦም ንረኽቦም።

ብመሠረት እዚ ኸኣ፡ ብርሃን ናይ ጽድቂ፡ ትሩፋት፡ ሰናይ ተግባር፡ ሕይወት፡ ፍልጠትን ምስትውዓልን፡ እምነት፡ ሕጊ፡ ቅኑዕ ፍርዲ፡ ምሳሌ ክኸውን ከሎ ጸልማት ድማ ናይ ኃጢኣት፡ ኵነኔ፡ ክፉእ ግብሪ፡ ሞት፡ ድንቁርናን ዘይምስትውዓልን፡ ክሕደት፡ ጠዋይ ፍርዲ ወዘተ ተምሳል ኮይኑ ከምዝጥቀስ ምዃኑ ቅዱስ መጽሓፍ ብሰፊሑ ይምህረና። ንኣብነት ነዞም ዚስዕቡ ንባባት ንመልከት፦

ዘመነ ስብከት

ትንቢት ነቢያት፡ ስብከት ሐዋርያት

ድኅሪ ዘመነ ጽጌን አስተምሕሮን ሕጂ ሒዝናዮ ዘሎና እዋን ጾመ ነቢያት ወይውን ጾም ስብከት ይብሃል። ነዚ ጾም’ዚ ኣቦታትና ነቢያት፡ ድኅሪ ውድቀት ኣዳም እግዚአብሔር ኣምላኽ ንዝሃቦ ተስፋ ድኅነት እናዘከሩ በብዘመኖም ዝጾምውን ዝጸለይዎን ጾም እዩ። እዞም ነቢያት እዚኦም ወልደ እግዚአብሔር ክወርድ ክውለድ ንዝነበሮም ተስፋን ልማኖን ብዝተፈላለየ ኣገባብ ናብ እግዚአብሔር ዘመልክቱዎ ዝነበሩ ነይሮም። እግዚአብሔር ኣምላኽ ድማ እቲ ዝመደቦ ጊዜን ዘቋጸሮ ዕለትን ክሳዕ ዝኣክል ብዝተፈላለየ መገዲ እናገለጸ ተስፍኦም የጽንዓሎም ነይሩ። ንሳቶም’ውን እግዚአብሔር ንዝገለጸሎም ድንቂ ናይ ሥጋዌ ምሥጢር ብዝተፈላለየ ትንቢትን ምሳሌን ብቃሎም ይገልጽዎን፡ ብኣእዳዎም ይጽሕፍዎን ነበሩ።

ርግበይ - ቤተ ኣቦኺ ረስዒ

ቅዱሳን ነቢያት፡ እግዚአብሔር ኣምላኽ ብዳኅረዋይ ዘመን ክገብሮ ንዝሓሰቦ እናገለጸሎም ዝተዛረብዎን ዝጸሓፍዎን እምብዛ ብዙኅ እዩ። ንቅዱሳኑ ቀረባ ዝኾነ ፈቃር ኣምላኽ እግዚአብሔር ነቶም ፈተውቱ በብእዋኑን በብዘመኑን ምሥጢሩ ብዝተፈላለየ መገዲ ይገልጸሎም ከምዝነበረ ቅዱስ መጽሓፍ ዝምስክሮ እዩ። ከም ኣብነት ኣብቲ ዘመነ ሕገ ልቦና ዝነበረ፡ ዓርከ እግዚአብሔር ንዝተባህለ አብርሃም ኣቦና ብዛዕባ ጥፍኣት ሰዶምን ገሞራን እግዚአብሔር ኣምላኽ ኣቐዲሙ “እቲ ኣነ ዝገብሮ ኻብ አብርሃምዶ ኽሓብኦ እየ፡” ዘፍጥ ፲፰፥፲፯/18፥17 ብምባል ክፍጽሞ ንዝሓሰቦ ኵሉ ነጊርዎ ነበረ። አብርሃም ድማ ስሌኦም ለመነ። እግዚአብሔር ብዓቢዩ ናይቲ ብዛዕባ ድኅነት ዓለም ክፍጽሞ ንዝሓሰቦ ድማ ብብዙኅ ሳዕን ብዙኅ ነገርን ንኣቦታትና ይገልጸሎም ከምዝነበረ ቅዱስ መጽሓፍ ብሰፊሑ ዝምህረና እዩ። ሓደ ካብቲ ብፍሉይን ብዝለዓለ ክብርን ብኣቦታትና ዝጥቀስ ዝነበረ ድማ፡ ኣምላኽ መኅደሪኡ ክትከውን ብዛዕባ ዝመረጻ፡ መልዕልተ ፍጡራን መትሕተ ፈጣሪ ዝኾነት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ዝምልከት ነገረ ትንቢት እዩ።

፳ወ፬ቱ ካህናተ ሰማይ

ስያመ

ናይ እግዚአብሔር ኣገልገልቲ ዝኾነ ቅዱሳን መላእኽቲ ቍጽሮም ክንዲ’ዚ ተባሂሉ ዘይውሰን ናይ ብዙኅ ብዙኅ እዩ። (ዳን ፯፥፲/7፥10 ራእ ፭፥፲፩/5፥11 ኤር ፴፪፥፳፪\33፥22 መዝ ፷፰፥፲፯/68፥17)። ይኹን እምበር እዚኦም እልፍ አእላፍ ወትእልፊት ቅዱሳን መላእኽቲ በብነገዱ ዝተኸፋፈሉ፤ ነናቶም ሊቃነ መላእኽትን ኣገልግሎትን ዘለዎም እዮም።

እምበኣርከስ ካብዞም ኵሎም ቅዱሳን መላእኽቲ ኣብ ዙርያ መንበር ዙፋን ጐይታ ዝቖሙ ዕስራ ኣርባዕተን ሊቃናት (ሽማግለታት) ከምዘለዉ ቅዱስ ዮሐንስ ሰማያዊ ራእይ ርእዩ ኣብ ዝጸሓፎ መጽሓፎ ገሊጽዎ ኣሎ። “ኣብ ማእከል እቲ ዝፋን ተሓሪዱ ከምዝነበረ ዚመስል ገንሸል ደው ኢሉ ረኣኹ። እቶም ኣርባዕተ እንስሳን እቶም 24 ካህናትን ድማ ኣብ ዙርያኡ ነበሩ።” ይብል ቅዱስ ዮሐንስ ኣብ ራእዩ። እዚ ማለት ግና ኣብ ቅድሚ መንበር ጐይታ ዝቖሙን ዘመስግኑን እዚኦም ጥራይ እዮም ንማለት ኣይኮነን። እዚኦም ፳፬/24 ቅዱሳን መላእኽቲ ኣብ ዙርያ ዙፋን እግዚአብሔር ንፍሉይ ኣገልግሎት ዝቖሙ ዝተኃርዩን ዝተመደቡን ብምዃኖም እምበር ብኣፈጣጥርኦም ካብ ካልኦት ቅዱሳን መላእኽቲ ዝፍለየሉ የብሎምን።

ቅዱስ መርቆሬዎስ ሰማዕት

ሰማዕትነት

ሰማዕታት ብሃይማኖቶም ጸኒዖም፡ ብሰናይ ምግባር ትሩፋት ሰሪሖም፡ ብክርስቶስ ክርስቲያን ንዝተባሉሉ ክቡር ስም ዓቂቦም፡ ብመንፈሳዊ ገድሊ ተቖሪኖም ንጣኦት ኣይንሰግድን ፈጣሪና ኣይንክሕድን ብምባል ሥጋኦም ንሓዊ ንሥቓይ፡ ክሳዶም ንሰይፊ ስለ ስም ክርስቶስ ዝሃቡ ክቡራት ሓርበኛታት ክርስቶስን ርትዕቲ ሃይማኖትን እዮም።

ሰማዕታት ማለት ቃል ብቃሉ መስከርቲ ዝብል ትርጉም ዘለዎ ኮይኑ፡ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ሰማዕታት ኢላ እትጽውዖም ስለ ክርስቶስን ርትዕቲ ሃይማኖትን ክብሉ ኣብ ቅድሚ ኣላውያንን መምለኪያነ ጣኦትን ዝኾኑ ሰባት ሓቂ ብምምስካር፡ ንኵሉ ኣብ ልዕሊኦም ክወርድ ንዝተቐረበ ጸዋተወ መከራ ብአኵቴት ዝቕበሉ እዮም። ከምዚ ናይ ሎሚ ሰባት “እንታይ ገደሰኒ” “እግዚአብሔር ናይ ልቢ እዩ ዝርኢ” እናበሉ ንርእሶም ዘታልልዋ ዘይኮኑስ፡ ነቲ ዝኣምንዎ ኣምላኽ ብቃሎምን ብግብሮምን ዝእመንዎ እዮም። መምርሒ ሰማዕታት “ስለዚ ኣብ ቅድሚ ሰብ ንተኣመነኒ ዅሉ፡ ኣነ ኸኣ ኣብ ቅድሚ እቲ ኣብ ሰማያት ዘሎ ኣቦይ ክእመኖ እየ። ኣብ ቅድሚ ሰብ ንዝኸሐደኒ ግና፡ ኣነ ድማ ኣብ ቅድሚ እቲ ኣብ ሰማያት ዘሎ ኣቦይ ክኽሕዶ እየ።” ዝብል ቃል ጐይታ እዩ። ቅዱሳን ሰማዕታት ብዘይካ ቃል ጐይታ ኣኽቢሮም፡ ዕርፊ ወንጌል ኣጽኒዖም ንቕድሚት ምኻድ እንተዘይኮይኑ ንሥጋዊ ኣተሓሳስባን ፍልስፍናን ደቂ ሰባት ግምት ንምሃብ ክብሉን መታረፊ ምኽንያት ከናድዩን ንድኅሪት ግልጽ ኣይብሉን እዮም። እግዚአ አጋእዝት፡ ንጉሠ ነገሥት ክርስቶስ ንሓዋርያት ዝበሎ ቃል ድማ ኣብኦም ብግብሪ ፍጻሜ ረኺቡ ንርእዮ። “ነቲ ነፍስን ሥጋን ኣብ ገሃነም ኬጥፍእ ዚከኣሎ ደኣ ኣዚኹም ፍርህዎ እምበር፡ ነቶም ንሥጋ ዚቐትሉ፡ ንነፍሲ ግና ምቕታላ ዘይከኣሎም ኣይትፍርህዎም።” ማቴ ፲፥፳፰-፴፫/10፥28-33